Σήμερα γνώρισα τον Πάγκαλο. Καλά, όχι ακριβώς γνώρισα, γιατί δεν του μίλησα ο ίδιος, αλλά ήμουν σε μια μικρή ομιλία του, εδώ στο Berkeley, σε καμιά τριανταριά άτομα, είχα φίλους και γνωστούς να του κάνουν ερωτήσεις, κτλ.
Πριν να μπω στα meandering σχόλια μου για την ενδιαφέρουσα ομιλία περί Ελληνοτουρκικών σχέσεων και της Κύπρου (πρέπει να μάθω να παίρνω μερικές σημειώσεις σε τέτοιες ομιλίες), νομίζω πως αξίζει ν’ αναφερθώ και στην ίδια την εμπειρία.
Πρόσφατα έκλεισα τα εικοσιπέντε μου. Συνεπώς ο Πάγκαλος είναι γενικά από τις πολιτικές μορφές που μου έχουν αποτυπωθεί στο μυαλό από μικρό παιδί—γεννήθηκα τη χρονιά που μπήκε πρώτη φορά στη Βουλή. Όπως και να το κάνουμε, υπάρχει κάποιος fanboy-ισμός εδώ, μια αίσθηση κάπως στο να γνωρίζεις κάποιον για τον οποίο ξέρεις μόνο μέσα από εφημερίδες, τηλεόραση, κτλ κτλ. Όχι αστέρες, γιατί who cares what they’re really like, αλλά πραγματικά σημαντικούς ανθρώπους, που παίξανε σημαντικό ρόλο σε σημαντικά γεγονότα, είτε συμφωνούμε με τις πράξεις τους, είτε όχι.
Τελικά εμμένω και στα χάλια Ελληνικά μου, προς βέβαιη απογοήτευση κάποιων συντρόφων.
Για να μη μακρυγορήσω, γιατί δε μπορώ να χάσω τις ώρες που έχασα στο προηγούμενο μου σεντόνι περί πολιτικής ομιλίας, οι περισσότεροι από ‘σας ίσως γνωρίζουν πως τα μπλογκ έχουν αρχίσει να παίζουν σημαντικό ρόλο στην Αμερικάνικη πολιτική. Ως αποτέλεσμα, η πολιτική σκηνή έχει αρχίσει να τους δίνει και την πρέπουσα σημασία και, φυσικά, να κάνει τις κινήσεις που πρέπει να κάνει ώστε να τα επηρεάσει όπως θέλει. Ένα από τα πράγματα που έχουν γίνει, λοιπόν, είναι συζητήσεις μεταξύ μπλόγκερ και ομοιδεατών πολιτικών. Η κατηγορία φυσικά είναι η γοητεία του access—αυτός ακριβώς ο fanboy-ισμός που αναφέρω. Το ότι από ‘κει που εσύ έκανες συζητήσεις καφενείου με τους φίλους σου για τις απόψεις του τάδε πολιτικού, ξαφνικά αυτός ο πολιτικός έρχεται, έστω και μια φορά το τρίμηνο, να σου εξηγήσει προσωπικά τις θέσεις του. Και ότι αυτό μπορεί να σε επηρεάσει. Τέλος πάντων, τα μπλογκ μεταμορφώνονται, καλώς ή κακώς. Το επισημαίνω και συνεχίζουμε.
Ο Πάγκαλος λοιπόν. Βάζοντας αυτό το περίεργο συναίσθημα του access on the side, πως ήταν; Πάνω κάτω ίσως όπως θα έπρεπε να τον περιμένω. Δεν είναι τυχαίος ο άνθρωπος, προφανώς. Παρά τα όχι-και-τόσο-καλά (για να είμαστε ευγενικοί) Αγγλικά του, ήταν πολύ ετοιμόλογος. Και, όπως φαίνεται και από τις πιο δημόσιες εμφανίσεις του, πολύ ευθύς άνθρωπος—τα λέει ψιλοχύμα. Και τα λέει και πολύ σωστά σε πολλά θέματα, κατ’ εμέ τουλάχιστον.
Μας τον παρουσιάσαν με κλασσικά niceties, που δεν παραλείψαν να μας θυμίσουν πως ο Ανδρέας ήταν καθηγητής ναι, εδώ στο Berkeley. Τουλάχιστον όταν πήρε το λόγο ο Πάγκαλος, τα niceties οδήγησαν σε μια ενδιαφέρουσα ιστορία.
Έχετε πάρει ποτέ Αμερικάνικη Βίζα; Ξέρετε στο πίσω μέρος της αίτησης, τουλάχιστον πριν από μερικά χρόνια, που είχε κάτι τραγικές ερωτήσεις; Δε θυμάμαι τώρα ακριβώς πως ήταν, αλλά έχει μια λίστα από πέντε ή έξι ερωτήσεις, ναι ή όχι όλες, οι οποίες είναι η μια πιο suicidal από την άλλη. Κάτι σε φάση
- Μήπως είστε έμπορος ναρκωτικών;
- Μήπως είστε ή είσασταν ποτέ μέλος τρομοκρατικής οργάνωσης;
- Μήπως έρχεστε στην Αμερική με σκοπό την τρομοκρατία;
Καλά, προφανώς δεν είναι ακριβώς έτσι, αλλά τέλος πάντων δε νομίζω πως απέχει και πολύ. Αν έχει κανείς κανά link με τις ερωτήσεις, αφήστε σχόλιο.
Τέλος πάντων, το πρώτο ανέκδοτο της ημέρας ήταν πως ο Πάγκαλος, αφού έκανε τη θητεία του, έκανε αιτήσεις σε πανεπιστήμια. Τα καλύτερα της εποχής για οικονομικά, που ήθελε να κάνει, ήταν το LSE και το Berkeley λέει. Στο LSE λέει δεν υπήρχε περίπτωση να έχει λεφτά για τα δίδακτρα, και δε θα μπορούσε να βρει δουλειά, στο Berkeley όμως λέει υπήρχαν ευκαιρίες. Πάει λοιπόν για Βίζα στην Αμερικάνικη πρεσβεία, και κοιτάει την αίτηση. Είχε, εκτός των κλασσικών στοιχείων, και δύο ερωτήσεις.
- Μήπως είστε ή είσασταν ποτέ μέλος κομμουνιστικής οργάνωσης;
- Μήπως είστε ακόμη μέλος κομμουνιστικής οργάνωσης;
Ο αρχηγός γράφει Ναι, και Ναι. Τελικά… πήγε Γαλλία για τις σπουδές του.
Τέλος πάντων, συνέχισε με μια αναφορά στον Ανδρέα και το Berkeley.
(Ναι, για μια ακόμη φορά θα γράψω ό,τι θυμάμαι και όπως το θυμάμαι. Θα σχολιάζω που και που, φυσικά, και θα προσπαθώ να αναφέρω και ό,τι πιο σφαιρικά στοιχεία ξέρω, αλλά η όλη ιδέα είναι pseudo-transcript, όχι σχολιασμός.)
Βασικά ενδιαφέρον ήταν που μίλησε για το πως ο Ανδρέας δημιούργησε τρία concepts στο Berkeley. Αυτό του κατεστημένου, των μη προνομιούχων, και του υπερβολικού, μη-ρεαλιστικού bourgeoisie διαλόγου περί πολιτικής. Τρεις ιδέες τις οποίες κατά τον ομιλιτή μας ήταν τρομερά βολικές πολιτικά—οποιοσδήποτε, οποτεδήποτε χρειαζόταν, μπορούσε να μπει στην τάξη των μη προνομιούχων, ανάλογα με το τι βόλευε την εκάστοτε περίοδο.
Μια που λέμε και για Ανδρέα και Berkeley, την πρώτη μου χρονιά εδώ ήταν τα 100στα γενέθλια του τμήματος οικονομικών. Ήρθαν διάφοροι παππούδες καθηγητές να μας μιλήσουν, πολλοί από την εποχή του Ανδρέα στο Berkeley. Τον υμνήσαν όλοι, όχι ως ακαδημαϊκό (αν και δεν τον σνομπάραν ούτε έτσι), αλλά ως απίστευτο campus politician. Θεωρείται πως αυτός έστησε το τμήμα—και αυτός επέλεξε και τους δύο πρόσφατους νομπελίστες μας. Αναφέραν κιόλας πως τον κουτσομπολεύαν στενά στο τμήμα αφού πήγε στην Ελλάδα, αν και πιστεύαν πως μάλλον έπασχε από το Peter Principle. Για μια ενδιαφέρουσα ιστορία περί Παπανδρέου και οικονομολόγων, δείτε και το τέλος του άρθρου του Θεωρείν περί ανεκδότων της χούντας.
Αυτά για τον Ανδρέα και για το Berkeley.
Μετά το γύρισε στο θέμα μας—Ελληνοτουρκικές σχέσεις και ο ρόλος της Κύπρου.
Άρχισε λέγοντας πως το κλασσικό επιχείρημα περί Ελληνοτουρκικών προβλημάτων, είναι πως έχουμε ιστορικές διαφορές. Όμως, λέει, μετά τις ανταλλαγές των πλυθησμών, ουσιαστικά δεν υπήρχε πλέον θέμα. Ό,τι διαφορές έχουμε σήμερα, λέει, είναι δημιουργημένες τεχνητά από την Άγκυρα, ως επιπλέον πιέσεις και προβλήματα για το Κυπριακό.
Μίλησε αρκετή ώρα για το πως η Ελλάδα έχει ή τουλάχιστον πιστεύει πως έχει το νόμο με το μέρος της στα χωρικά ύδατα, στον εναέριο χώρο, στην υποθαλάσσια εκμετάλλευση. (Ενδιαφέρον βρήκα πως φάνηκε να δίνει περισσότερο σημασία στο τρίτο παρά στα άλλα δύο, κάτι το οποίο ίσως δίνει λίγο credence στα διάφορα conspiracy theories που υπάρχουν κατά καιρούς, ότι η μάχη για το Αιγαίο έχει να κάνει με πετρέλαια, και κάτι τέτοια. Ξέρει κανείς κατά πόσο κάτι τέτοιο είναι όντως conspiracy theories, αν είναι αποδεδειγμένα μπαρούφες, ή αν είναι μάλλον αλήθεια; Δυστυχώς δεν το θυμήθηκα να ρωτήσω στο τέλος.)
Είπε πως θα έπρεπε να πάμε στην Χάγη για το ζήτημα, και πως πρέπει να υπάρχει κάποιο νομικό πλαίσιο στο οποίο να μπορούμε να κινηθούμε, και όχι απλώς να διαπραγματευόμαστε μεταξύ μας επ’ αόριστον. Γιατί στις διαπραγματεύσεις δεν υπάρχει σωστό και λάθος, υπάρχει μόνο η θέληση του πιο δυνατού, ή τουλάχιστον αυτού που νομίζει πως είναι πιο δυνατός.
(Φυσικά, ξέχασε να αναφέρει πως, αν δεν κάνω λάθος, στις τελευταίες μέρες του Σημίτη, είχαμε πιστεύω κάνει κάποια πρώτα βήματα στο να πάμε με τους Τούρκους στη Χάγη. Βήματα τα οποία παράτησε η ΝΔ για χάρη διαπραγματεύσεων και καλών σχέσεων. Τουλάχιστον είμαστε κουμπάροι τώρα. Ή κάνω λάθος;)
Εν ολίγοις, ψιλογκρίνιαζε για τους αδιάλλακτους, κακούς Τούρκους. Και επίσης για τους διπρόσωπους, κακούς Αμερικάνους, που ενώ στηρίξαν όλες τις άλλες αποικίες στην απελευθέρωση τους, δεν κάναν το ίδιο για την Κύπρο, και ενώ ακόμα και οι ίδιοι διευθετήσαν τις διαφωνίες τους περί χωρικών υδάτων με τους Καναδούς στη Χάγη, προτιμούν ιδιωτικές διαπραγματεύσεις στην περίπτωση του Ελληνοτουρκικού.
Ευτυχώς, δεν ήταν απλή γκρίνια, αλλά μάλλον meta-γκρίνια. Γκρίνιαζε ώστε να καταλάβουμε την κλασσική Ελληνική θέση, και μετά γκρίνιαζε για τη γκρίνια που είναι η κλασσική Ελληνική θέση.
Εξήγησε δηλαδή διάφορους από τους πρακτικούς λόγους που προφανώς η Αμερική είχε δύο μέτρα και δύο σταθμά, και δυστυχώς απλώς πέσαμε εμείς στο λάθος μέτρο.
Πιστεύει πως, στην αρχή της όλης υπόθεσης, οι Αμερικάνοι φοβόντουσαν την απελευθέρωση της Κύπρου λόγω του ΑΚΕΛ. Ούτε λίγο ούτε πολύ, τους είπε ψευτοκομμουνιστές, ότι δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα Αγγλικό Labour party, το οποίο για διάφορους ιστορικούς λόγους πρέπει να αυτοαποκαλείται κομμουνιστικό. Ψευτοκομμουνιστές ή όχι, το State Department έβλεπε κομμουνιστές. Έβλεπε επίσης τον Μακάριο. Δε ξέρω ακριβώς τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες της ιστορίας, και την ανέφερε πολύ περιληπτικά, αλλά ακούστηκε σαν ο Μακάριος να ήταν κολλητάρια με το Nasser και άλλα άτομα που και πάλι οι Αμερικάνοι δεν πολυγουστάραν. Τέλος πάντων.
Στη συνέχεια, ο ρόλος της Μέσης Ανατολής ήταν ήδη προφανής, και η Τουρκία ήταν πολύ πιο ενδιαφέρων, σίγουρος, και σημαντικός σύμμαχος στην περιοχή. Οπότε και πάλι η Αμερική είχε λόγο να κάνει τα στραβά μάτια στην περίπτωση της Κύπρου σε διάφορα θέματα. Όπως τα κάνει ακόμα. Το μόνο που μας διαθέτει, και μπορούμε να ελπίζουμε να μας διαθέτει, είναι πιέσεις για ασφάλεια, πιέσεις για αποφυγή πολέμου, πιέσεις για συνέχιση του status quo.
Για να εξηγήσει καλύτερα την στάση των Αμερικανών, διηγήθηκε και την εξής ιστορία. Λέει προς το τέλος των 90s, αποφασίσαν στο υπουργείο εξωτερικών, πως τους Έλληνες μας έχουν παρεξηγήσει στην Αμερική. Οπότε κανονίσαν μια περιοδεία για τον ίδιο, όπου πήγε σε 32 μέρη. Πήγε σε πανεπιστήμια. Πήγε σε think tank. Πήγε σ’ εφημερίδες. Όλοι λέει, όλοι, ενδιαφερόντουσαν μόνο για δύο ερωτήσεις. Γιατί επιμέναμε να βάλουμε τους S300 στη Κύπρο, όταν το radar και η εμβέλεια τους θα δημιουργούσε σοβαρό πρόβλημα στην άμυνα του Ισραήλ, και γιατί δεν είχαμε υποστηρίξει τη συμμαχία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Όπως είπε και ο Πάγκαλος, ανησυχίες πρακτικά άσχετες για έναν Έλληνα υπουργό εξωτερικών, και όμως ήταν τα μόνα θέματα που απασχολούσαν όλους σ’ όσους μίλησε.
“Και τότε είπα, να μια οργανωμένη χώρα. Είναι όλοι απολύτως ελεύθεροι — όμως σκέφτονται όλοι ακριβώς τα ίδια πράγματα!”
Άλλο cute, witty statement. Νωρίτερα, όταν έλεγε για Βίζες, και πως δεν πήρε τη Βίζα για να έρθει στο Berkeley, λέει μετά πως ‘ντάξει, την πρώτη φορά έκανα βλακεία. Την δεύτερη όμως δεν τα συμπλήρωσα, και πάλι δε μου δώσαν, από τη Γαλλία εκείνη τη φορά. Ε, μετά έγινα υπουργός και δε μπορούσαν να μου αρνηθούν πια.
Τέλος πάντων. Η ιδέα pure realpolitik. Τι να κάνουμε, η Αμερική είναι υπερδύναμη, και θα κάνει ό,τι την συμφέρει. Let’s deal with it, stop whinning, and do the best with what we have.
Ερχόμενοι σιγά σιγά στο Κυπριακό. Έχει πει λοιπόν πως οι δύο χώρες δεν είχαν ουσιαστικά διαφορές, και ό,τι υπάρχει σήμερα, είναι δημιουργημένο τεχνητά από την Άγκυρα, μετά το ‘74.
Μίλησε για την ΕΟΚΑ Α, και πως οι ισχυρισμοί Ντενκτάς, πως αυτή άρχισε τις διαφορές των Κυπρίων, είναι αβάσιμες. Συγκεκριμένα, υποστήριξε πως η πρώτη αιματοχυσία ήταν εναντίον Ελλήνων—πως τρία φορτηγά με εργάτες σε Αγγλικό στρατόπεδο πάθαν βλάβη, και κολλήσαν μέσα σε χωριό της Τουρκικής μειονότητας. Οι χωριάτες, λέει, σκοτώσαν καμιά τριανταριά από τους εργάτες που προσπαθήσαν να απομακρυνθούν με τα πόδια. Δεν την έχω ξανακούσει την ιστορία, οπότε δε γνωρίζω κατά πόσο είναι ακριβής, ή κατά πόσο αληθεύει πως ήταν όντως η πρώτη αιματοχυσία. Επίσης ανέφερε πως κατά τη διάρκεια της, η ΕΟΚΑ σκότωσε καμιά τρακοσαριά Ελληνοκύπριους, μέλη του κομμουνιστικού κόμματος που ήταν υπέρ των Άγγλων, καμιά διακοσαριά Άγγλους, και μόνο 29 Τουρκοκύπριους, οι είκοσι περίπου εκ των οποίων ήταν λέει αστυνομικοί. Ξανά, δε ξέρω για τα νούμερα, αλλά σωστά μου φαίνονται.
Την ΕΟΚΑ Β βέβαια την έκανε γαργάρα. (Όπως την κάνει και το άρθρο της Βικιπαίδειας στο οποίο λινκάρω—αναφέροντας πως “η δεύτερη φάση [της ΕΟΚΑ ήταν] εμφύλιος σπαραγμός” και μόνο.) Τέλος πάντων, ας κάνουμε γαργάρα και ‘μεις αυτή τη μαύρη σελίδα της ιστορίας μας—είναι μεγάλη συζήτηση για άλλη φορά.
Μ’ αυτά και μ’ αυτά, φτάσαμε στην Τουρκική εισβολή, και το σημερινό status quo.
O Πάγκαλος γενικά εξέφρασε μια μάλλον κυνική άποψη για ελπίδα για το μέλλον. Φαίνεται να θεωρεί πως η μόνη ελπίδα για επίλυση των προβλημάτων μας, είναι η επίλυση του Κυπριακού. Και πιθανώς πως θα βοηθήσει ο Ευρωπαϊσμός της Τουρκίας. Ας πάρουμε το καθένα με τη σειρά του.
Μίλησε για τους διάφορους υπουργούς εξωτερικών της Τουρκίας με τους οποίους συνεργάστηκε. Εφτά πιστεύω πως είπε, και γενικά είχε καλά λόγια για όλους. Όμως, όπως μας εξήγησε με ένα παράδειγμα για τη Γαύδο, οι πολιτικοί δε μπορούνε να κάνουν σχεδόν τίποτα, γιατί ο Τουρκικός στρατός έχει τη δικιά του εξωτερική πολιτική.
Ενδιαφέρον ανέκδοτο ήταν και το εξής. Όταν λέει ο Γ. Παπανδρέου πρωτοέγινε υπουργός εξωτερικών, κανόνισε να πάει επίσκεψη στην Άγκυρα, και πήρε τηλέφωνο τον Πάγκαλο να τον συμβουλευτεί. Όπως μας εξηγούσε, το μόνο ίσως που μπορεί ή θα έπρεπε να κάνει η εκάστοτε Τουρκική κυβέρνηση, είναι να δώσει κάποιο σημάδι καλής θέλησης, κάτι που πιστεύει πως δεν έχουν κάνει ποτέ, ως μέρος της πολιτικής τους μιας δημιουργημένης έντασης. Στην Άγκυρα, όταν ο Κεμάλ την έκανε πρωτεύουσα, χώρισε και ένα μεγάλο κομμάτι της σε κομματάκι δύο στρέμματα το καθένα, και τα μείρασε στις χώρες για να χτίσουν τις πρεσβείες τους. Όλοι έχουν τις πρεσβείες τους εκεί λοιπόν—όλοι εκτός από μας. Έχουμε χωράφι. Το θέμα είναι πως, όλα αυτά τα χρόνια λέει, με το ένα τέχνασμα ή το άλλο, οι Τούρκοι δε μας έχουν δώσει ακόμα πολεοδομική άδεια. LOL. Οπότε του λέει του Γ., “ζήτα τους την άδεια—δεν έχουν τίποτα να χάσουν, θα χτίσουμε μια ωραία πρεσβεία, θα ξοδέψουμε λεφτά, δε θα κερδίσουμε απολύτως τίποτα.” Απλώς θα ήταν μια θετική κίνηση. Όχι μόνο δεν του τη δώσαν, αλλά τον βάλανε να δώσει το press conference του μπροστά από ένα τεράστιο πορτραίτο του Κεμάλ.
Μίλησε και για την είσοδο της Κύπρου στην ΕΕ, το σχέδιο Ανάν, και το ΟΧΙ.
Πρώτον δήλωσε πως η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ πέτυχε παρά τις προσπάθειες του Παπαδόπουλου, και όχι χάρη σε αυτές. Δήλωσε επίσης πως η ένταξη της Κύπρου ήταν δικιά του ιδέα, αυτός την κυνήγησε, αυτός γενικά την πέτυχε λέει. Είναι πιστεύει το πιο σημαντικό κατόρθωμα στην καριέρα του. (Το όνομα του Öcalan φυσικά δεν αναφέρθηκε.) Ο Παπαδόπουλος ήταν θερμός αντίπαλος της ιδέας, μαζί με πολλούς άλλους. Τέλος πάντων, πιστεύω πως ο Γ. Παπανδρέου θα ήθελε και αυτός λίγο credit, και φαντάζομαι θα του αξίζει, αλλά δε γνωρίζω οπότε δε μπορώ να πω τίποτα.
Γενικά πάντως σ’ αυτό το θέμα ήταν τρομερά ρεαλιστής και ωμός. Παράδειγμα; Δήλωσε πως όλη του η προσπάθεια ήταν 100% για να λυθεί το Κυπριακό. Προφανώς δεν είπε ακριβώς αυτά τα πράγματα, γιατί έχουν περάσει μερικές ώρες, αλλά στο περίπου, και με το ίδιο νόημα:
Δε με ενδιαφέρει η ποιότητα ζωής στη Κύπρο, το εμπόριο της Κύπρου, τα αυτοκίνητα στην Κύπρο. Εγώ ήθελα να λυθεί το Κυπριακό. Και η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ ήταν ένας τρόπος για να τεθεί και να χρειαστεί να λυθεί το Κυπριακό. Αν τελικά δε γίνει τίποτα, εμένα δε με ενδιαφέρει, όλη μου η προσπάθεια πάει χαμένη. Ήταν άχρηστο.
Σκληρό. Αλλά μη ξεχνάμε πως ήταν ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών. Αυτό που τον ενδιέφερε ήταν να λυθούν τα προβλήματα της Ελλάδος. Να λυθεί το Κυπριακό, για να λυθεί το Ελληνοτουρκικό.
Μετά άρχισε να θάβει το σχέδιο Ανάν. Να εξηγεί πως η Κύπρος δε θα μπορούσε να λειτουργήσει στην ΕΕ υπό το σχέδιο Ανάν.
Εκεί ανοίχθηκε και λίγο σε επίθεση από το κοινό, γιατί ως γνωστό ο Πάγκαλος ήταν υποστηρικτής του Ναι στο δημοψήφισμα. Το εξήγησε όμως, αν και το μήνυμα του εν τέλει ήταν λίγο μπερδεμένο. Θα προσπαθήσω να εξηγήσω το μπέρδεμα, και εδώ βάζω μέσα και πολλές δικές μου κρίσεις επί του θέματος. (Συμφωνίες, διαφωνίες, references, further reading, flames, ευπρόσδεκτα στα σχόλια.)
Οι Ελληνοκύπριοι πρέπει ν’ αποφασίσουν τι ακριβώς θέλουν. Θέλουν να ζήσουν με τους Τουρκοκύπριους, ναι ή όχι; Αν η απάντηση είναι όχι, τότε πάμε για διχοτόμηση. (Δεν είπε ποτέ τίποτα τέτοιο ευθέως, δε χρησιμοποίησε τη λέξη, μα νομίζω ότι είναι προφανές το τι έμενε.) Αν η απάντηση είναι ναι, τότε ο Πάγκαλος πιστεύει πως καλύτερο σχέδιο από το σχέδιο Ανάν δε γίνεται. Οπότε ό,τι καταλαβαίνουν — ας γίνει μια σοβαρή, ειλικρινής συζήτηση επί του θέματος, και ας αποφασίσουν.
Εκεί που έχει δίκιο, πιστεύω, είναι στο ότι η συζήτηση που έγινε στην Κύπρο δεν ήταν σωστή. Η απόφαση ήταν μάλλον σωστή—η Κύπρος που θα είχε προκύψει από το σχέδια Ανάν θα ήταν ένα χάος. Όμως ο τρόπος που έγινε δεν ήταν σωστός. Πολλοί από τους υποστηρικτές του σχεδίου, συμπεριλαμβανομένου του Πάγκαλου, κατηγορηθήκαν για προδοσία. Πολλοί από τους εχθρούς του σχεδίου, του αντισταθήκαν με βάση υποσχέσεις του ότι θα υπάρξει σύντομα άλλη ευκαιρία, και την επόμενη φορά τα πράγματα θα είναι πολύ καλύτερα. Αντισταθήκαν μη θέλοντας να δεχθούνε το (admittedly) ρατσιστικό και αρκετά αντιδημοκρατικό σχέδιο. Αλλά επίσης μη θέλοντας να σκεφτούνε τις πραγματικότητες της κατάστασης, το ότι αποκλείεται να υπάρξει ποτέ κράτος με απλή πλειοψηφία, πιστεύοντας (ψευδώς;) πως αφού μπουν στην ΕΕ, τα πράγματα από άποψη διαπραγματεύσεων θα είναι πολύ καλύτερα.
Το πρόβλημα στο τελευταίο δεν είναι τόσο η διαπραγματευτική δύναμη. Ναι, είναι πιο δυνατή η Κύπρος όντας στην ΕΕ. (Και κατ’ εμέ, και κατά τον Πάγκαλο, apparently.) Το πρόβλημα είναι τι θα δεχτεί ο άλλος. Δε διαπραγματευόμαστε κάτι το απλό. Όπως οι Ελληνοκύπριοι δε μπορούν να δεχθούν εύκολα οποιαδήποτε παραχώρηση σε σχέση με κάποια πράγματα που πιστεύουν πως είναι αναγκαία, το ίδιο πρόβλημα έχουν και οι Τουρκοκύπριοι. Δεν είναι ότι συγκρίνουμε απλώς την γεοπολιτική μας ισχύ ανά πάσα στιγμή και μοιράζουμε την πίτα αναλόγως. Ο καθένας απαιτεί ένα ελάχιστο κομμάτι, και προτιμά να μη μοιραστεί η πίτα καθόλου, να μείνει ως έχει, παρά να πάρει ένα μικρότερο κομμάτι απ’ αυτό που φαντάζεται ή πιστεύει πως χρειάζεται.
Ο Πάγκαλος είχε πράγματα να πει και για τον Ντενκτάς. Προφανώς δεν είναι μεγάλος φαν. Αλλά κυρίως αυτό που είχε να τονίσει, είναι πόσο άνθρωπος του παρελθόντος ήταν—και πως οι Τουρκοκύπριοι το καταλάβαν εν τέλει, και τον προσπεράσανε. Είπανε ναι. Θελήσανε να κάνουν το επόμενο βήμα. Θα μου πείτε, αυτοί μόνο να κερδίσουν είχανε, και θα συμφωνήσω.
Τα πράγματα για τους Ελληνοκύπριους είναι πιο δύσκολα, γιατί αυτοί πρέπει να πάρουν μια πραγματική απόφαση. Να κάνουν μια πραγματική θυσία, για κάτι το οποίο δεν είναι προφανές πλέον, τουλάχιστον στις νέες γενιές, αν είναι τόσο σημαντικό. Μα για να πάρουν μια σωστή απόφαση, πρέπει να ξεπεράσουν το παρελθόν. Να μπορέσουν να ξεχάσουν τις αδικίες, τους συναισθηματισμούς, (τα δάκρυα των Προέδρων τους θα συμπλήρωνα εγώ,) το ένα, το άλλο, να δούνε την κατάσταση ως έχει τώρα, τη δυναμική ως έχει τώρα, όχι όπως θα έπρεπε και καλά, ή θα ευχόμασταν να είναι. Γιατί τότε δε θα φτάσουμε ποτέ πουθενά.
Εν γένει πρέπει να πω πως πιστεύω πως η άποψη του στο θέμα ήταν όντως λίγο contradictory, αλλά και ανθρώπινη. Λανθασμένη δηλαδή, αλλά καταλαβαίνω γιατί. Ο άνθρωπος ήταν Έλληνας υπουργός εξωτερικών. Δηλαδή φαινόταν να έχει την άποψη πως, καλός ο αδελφός λαός κτλ, αλλά εμείς θέλαμε να λύσουμε τα δικά μας προβλήματα, το οποίο σημαίνει να λύσουμε το δικό τους πρώτα. Έγινε μεγάλη προσπάθεια να δημιουργηθεί αυτή η λύση, και καλύτερη μάλλον δε θα βρεθεί, οπότε αν πραγματικά θέλουν λύση, θα έπρεπε να τη δεχτούν.
Το λάθος έγκειται στο ότι φαινόταν να δέχεται πως η Κύπρος δε θα μπορούσε να λειτουργήσει ύπο το σχέδιο Ανάν. Αν αυτό είναι αλήθεια, και δε παρεξηγήθηκε, σημαίνει πως, το να τους πιέσεις να το δεχτούνε, είναι και ηθικό λάθος, και στρατηγικό. Γιατί και να μη σε ενδιαφέρει αν τους πιέζεις να δεχτούν κάτι που ξέρεις ότι είναι κακό γι’ αυτούς, θα έπρεπε να σέβεσαι την πιθανότητα να βρεθείς πάλι με σοβαρό πρόβλημα σε πέντε, δέκα, δεκαπέντε χρόνια.
Εν τέλει, όπως είπα, αν υπάρχει λάθος, πιστεύω ότι είναι ανθρώπινο. Οποιοσδήποτε που πάσχισε τόσο πολύ για μια λύση, θα ήθελε να δει τη λύση του να υιοθετείται. Αν προσθέσει κανείς το ότι η στάση υπέρ της διχοτόμησης είναι ταμπού και πολιτική αυτοκτονία στην Κύπρο, και δε μπορείς να τους προτείνεις να απορρίψουν οριστικά την ιδέα της λύσης, γιατί καλύτερη δε θα έχουν, τότε λογικό είναι να πει κανείς ‘ε πάρτε αυτή να ησυχάσουμε.’ Λογικό, αλλά μάλλον λάθος.
Εμένα πάλι το σχέδιο Ανάν δε μου είχε φανεί unworkable. Σίγουρα, ήταν πολύ πιο άσχημο για τους Ελληνοκύπριους απ’ ό,τι θα θέλανε ή ελπίζανε. Θα το χαρακτήριζα μη-δημοκρατικό και ρατσιστικό, ναι. Από την άλλη, θα μπορούσε να δουλέψει. Και, οι δύο λαοί, με τα χρόνια, με το συνεχές integration που μάλλον θα συνέβαινε, πιθανώς να ξεπερνούσαν τα προβλήματα που δημιουργούσε. Ή και πιθανώς να βρισκόντουσαν σε εμφύλιο, και νέο Αττίλα, μέσα σε πέντε-δέκα χρόνια. What do I know?
Αυτό που είναι σίγουρο είναι πως η Κύπρος χρειάζεται πραγματικό διάλογο, χωρίς ταμπού, προκαταλήψεις, ιστορικά κολλήματα, και φαντασιόπληκτους οπτιμιστές, είτε της μιας πλευράς, είτε της άλλης. Χρειάζεται ν’ αποφασίσει τι θέλει να κάνει, πραγματικά και ρεαλιστικά. Και μετά βλέπουμε.
…
Ως συνήθως, οι σκέψεις μου ξεφύγαν σε random walks. Μια μέρα θα μάθω να γράφω πιο συγκροτημένα. Ως τότε, σας αφήνω με links σε δύο άρθρα του Τάλως περί του δημοψηφίσματος [1,2]. Συνήθως τα λέει σύντομα και καλά. Μια που ανοίξαμε συζήτηση για Κυπριακό, πάντως, κάθε link για περαιτέρω διάβασμα ευπρόσδεκτο.
Με τέτοια μνήμη δε χρειάζεσαι σημειώσεις…
Εμένα μου άρεσε πολύ η πραγματιστική προσέγγισή του στο θέμα της “συμπάθειας” της Αμερικής προς την Τουρκία, την οποία αντιπαρέταξε στη συνήθη συναισθηματική προσέγγιση (κοινώς: μα γιατί τους συμπαθούν περισσότερο από μας) από πλευράς των Ελλήνων. Γενικότερα, η ομιλία διεπόταν από μια ρεαλιστική προσέγγιση με απουσία συναισθηματισμών, όπως θα περίμενε κανείς από έναν πολιτικό (η νύξη στοχεύει εκεί που στοχεύει και η αντίστοιχη δική σου).
Δε μου άρεσε όμως το σχόλιό του για την Αμερική (όλοι σκέφτονται το ίδιο), αν και έσπευσε να το καλύψει λέγοντας ότι αν ερχόταν στο Berkeley θα άκουγε και διαφορετικά πράγματα. Το σχόλιο αυτό, αν και εξαιρετικά εύστοχο, ήταν και εξαιρετικά άκαιρο - ιδίως όταν εκφέρεται από δημόσια χείλη. Όπως και νά ‘χει, ο Πάγκαλος μάς έχεις συνηθίσει σε ανάλογα σχόλια στο παρελθόν, οπότε το δέχομαι μάλλον ως feature παρά ως bug. Εξάλλου, (δυστυχώς) η συντριπτική πλειοψηφία των παρισταμένων ήταν Έλληνες.
Για την ιστορία, οι ελληνοκύπριοι νεκροί της ΕΟΚΑ ήταν στην πλειοψηφία τους εθνικόφρονες ή απλώς απολίτικοι που για τον ένα ή τον άλλο λόγο θεωρήθηκαν προδότες. Το ΑΚΕΛ ζητά την αποκατάσταση συγκεκριμένων ατόμων (Μενοίκου, Πέτρου και άλλους που δεν θυμάμαι τώρα), μερικές δεκάδες.
Ο Μακάριος συμμετείχε στο Μπαντουνγκ το 55, συνάντηση που λειτούργησε σαν πρόδρομος του Κινήματος των αδεσμεύτων, και ένταξε την Κύπρο στο Κίνημα με την ίδρυση του το 61.
Το 63-64 δεν έχει να κάμει με την ΕΟΚΑ Β ( που ιδρύθηκε το 71) αλλά με παρακρατικές ομάδες με την ανοχή-συνενοχή της κυβέρνησης Μακαρίου. Οι τουρκοκύπριοι αποκαλούν συλλογικά ΕΟΚΑ την ΕΟΚΑ Α, τους παρακρατικούς του 63 και την ΕΟΚΑ Β.
Τέλος το ΑΚΕΛ είναι πολύ πιο κοντά στους Labour του Tony Ben παρά του Blair (σημαντική διαφορά).
Πολύ καλή ανταπόκριση, keep it up!
kai giati afth h aposph einai kinikh parakalw?
den symfwnw. dil esy pisteveis oti ola teleiwsan?
Χμμ, προσπαθώ να σκεφτώ ποιοι είναι οι “προνομιούχοι” και το “κατεστημένο” στη μετα-πασοκική εποχή στην Ελλάδα. Επίσης θα ήθελα ένα definition του “υπερβολικού, μη-ρεαλιστικού bourgeoisie διαλόγου περί πολιτικής”.
Α, άσχετο, αλλά ξέχασα κάτι πολύ σημαντικό στο κείμενο. Τέθηκε ερώτηση από τη moga, για το τι πιστεύει ότι πήγε στραβά με το σύνταγμα της ΕΕ, και το αν ποτέ θα μπορούμε πράγματι να έχουμε Ευρωπαϊκό στρατό και εξωτερική πολιτική. Όλα αυτά γιατί ο Πάγκαλος γενικά μιλούσε αρκετά συχνά για την ΕΕ σαν κανονικό κράτος, πολύ πιο πολύ απ’ ό,τι έχω ακούσει ποτέ κανέναν να το κάνει.
Αυτός απάντησε πως ναι, γενικά το πιστεύει, δεν είναι απλώς όνειρο. Απλώς θα χρειαστεί μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων. Σημείωσε πως παλιά η ιδέα ήταν ανάθεμα σε πολλούς, συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου. Τώρα όμως είναι προφανές πως πρέπει να γίνει — κυρίως για να μπορέσουμε να αγνοήσουμε τους Άγγλους, οι οποίοι πρέπει επιτέλους ν’ αποφασίσουν τι θέλουν, “την Ευρώπη ή τον Ωκεανό”, που είπε και ο Ντε Γκολ, αλλά και για να αποφευγθεί μπάχαλο συνεννόησης τώρα που είμαστε 25.
@2m3 — Καλά, εμένα δε μου χτύπησε τόσο άσχημα το σχόλιο περί Αμερικάνικης σκέψης. Πιστεύω πως απλώς προσπαθούσε να τονίσει στο όπως είπες ως επί το πλείστον Ελληνικό κοινό, πως η Αμερική έχει τα δικά της προβλήματα και ανησυχίες στην περιοχή, και μπροστά σ’ αυτά το προδεδικασμένο αντιστοίχων περιπτώσεων δεν έχει καμία ιδιαίτερη σημασία.
@Στέλιο — Ευχαριστώ για τις διευκρινίσεις, θα τις τσεκάρω.
@Μορφ — Όντως, το κομμάτι δεν είναι και απίστευτα καλογραμμένο, ό,τι έγραψα στο first pass, οπότε δε δείχνω εκεί γιατί είναι κυνική. Αργότερα πιστεύω πως φαίνεται πάντως, και από το κομμάτι που παραθέτεις πιο κάτω. Δες και το πρώτο link του Τάλως που παραθέτω. Πάντως ναι, εγώ πιστεύω πως δε γίνεται να βγάλουν πολύ καλύτερη συμφωνία για τους Ελληνοκύπριους. Ειδικά μετά από την τσατσιά Παπαδοπούλου. Γενικά, όπως πρέπει να φύγει ο Ντενκτάς από τη μέση, για να έχουμε ελπίδα πραγματικά σωστών διαπραγματεύσεων, με ειλικρίνεια, έτσι πρέπει να φύγουν και οι εναπομείναντες στην Ελληνοκυπριακή πλευρά. Πρέπει να αναλάβει μια γενιά που να μην τα έχει ζήσει αυτά τα πράγματα. Τότε ίσως κάτι να γίνει. Δε νομίζω ό,τι γίνει να είναι καλύτερο από το σχέδιο Ανάν, γιατί υπάρχει και ο Τουρκικός στρατός στη μέση. Και καταλαβαίνεις πως μιλάμε για κάτι σε είκοσι χρόνια — ως τότε ποιός ζει ποιός πεθαίνει, ποιός ξέρει αν η Τουρκία θα έχει μπει στην ΕΕ και θα έχουμε ησυχάσει, αν θα έχει μπει και η ΕΕ θα έχει γίνει θρύψαλα, αν θα γίνει το ένα, αν θα γίνει το άλλο. Δεν είναι καθόλου προφανές, σίγουρα όχι όπως το παρουσιάζαν οι υποστηρικτές του ΟΧΙ και ο Παπαδόπουλος, πως η θέση των Ελληνοκυπρίων θα είναι ή μπορεί να είναι καλύτερη στο μέλλον. Το μόνο για το οποίο μπορούμε πιστεύω πραγματικά να ελπίζουμε, είναι πως όσο περνάνε τα χρόνια και τα γεγονότα ξεχνιούνται, και όλοι έχουν γεννηθεί στο Ελληνικό κομμάτι, λόγω ΕΕ ίσως η προσοχή τους κινείται περισσότερο Δυτικά και λιγότερο Βόρεια, ο εγχώριος διάλογος στην Κύπρο θα μπορέσει να γίνει πολύ καλύτερος. Τότε ίσως, μετά από καιρό, να έχουμε επιτέλους μια οριστική διχοτόμηση, no hard feelings and all.
@moga — Εκεί ήσουν, τι με ρωτάς; : ) Όπως θα θυμάσε, το όλο concept του ‘μη-ρεαλιστικού bourgeoisie διαλόγου’ ήταν λίγο ασαφές, δεν ήταν κύριο μέρος της ομιλίας του, οπότε δεν το ξεκαθάρισε πολύ καλά. Παράδειγμα πάντως που έδωσε ήταν ο ΑΚΕΛ, που ενώ πιο όμοιος σε κάποιο Labour party, οφείλει να το παίζει κομμουνιστικό κόμμα. Εγώ το κατάλαβα ως το αντίθετο του realpolitik και της πολιτικής άγνοιας. Η προσπάθεια να δημιουργήσεις στους πάντες πολιτικό πνεύμα, με ιδεαλιστικό overdose. Νομίζω πως η ύπαρξη κάτι τέτοιου είναι εμφανής και στην Ελλάδα (λιγότερο τελευταία), και στο Berkeley (στην πόλη, όχι το πανεπιστήμιο), μα όχι στην υπόλοιπη Αμερική ας πούμε.
με τα 25 χρόνια σου, σε συγχαίρω. αν και χωρίς σημειώσεις, οπως λες, το κειμενο ειναι πολυ διεισδυτικο, οσον αφορα τις αποψεις σου σε ενα εξαιρετικα δυσκολο ζητημα-μαλλον σε περισσοτερα απο ενα ζητηματα, και τουτο ασχετως των επιμερους διαφωνιων μου. ειμαι πολυ μεγαλυτερος σου και γι αυτο μου επιτρεπεται να σου πω οτι, αν θες, μπορεις να κανεις μεγαλη καρριερα, ισως στο υπουργειο εξωτερικων(;). Με ενοχλουσαν βεβαια οι αμερικανισμοι του κειμενου-αλλα εν τελει τους δικαιολογω. και γω οταν εκανα μεταπτυχιακα στην γερμανια, μαλλον συχνα κατεφευγα σε … γερμανισμους.
Κοινώς, εννοούσε ότι ο Ανδρέας δημιούργησε έναν “πολιτικό ιδεαλισμό”, και οι υπόλοιποι τον ακολούθησαν. Ενδιαφέρον το πώς οι ιδεολόγοι προσπαθούν να επιβιώσουν και σήμερα, παλεύοντας τον τεχνοκρατισμό που επικρατεί στα πάντα.
Το πρόβλημα είναι οι διαστάσεις που παίρνει ο πολιτικός ιδεαλισμός. Μπορούμε πχ. να μιλάμε για μια δυνατή Ευρώπη, ως πολιτική οντότητα/ενότητα, για μια Κύπρο μη διχοτομημένη, για κοινωνική δικαιοσύνη. Ωστόσο, όσο αυτό μένει στη σφαίρα της ουτοπίας και μας γεμίζει με όνειρα και φανφαρολογίες, αυτό δεν μπορώ να δω πώς έχει θετικό αντίκτυπο ως concept.
@cthemelis — Ευχαριστώ. Περί Αμερικανισμών, γλωσσικοί, πολιτικοί, ή και τα δύο; Οι γλωσσικοί δυστυχώς εμφανίζονται στα περισσότερα που γράφω στο πόδι.
@moga — Ακριβώς. Μα και ο Πάγκαλος δεν τα είπε ως αναγκαστικά καλά. Εξήγησε μάλλον τις τακτικές που χρησιμοποίησε ο Αντρέας για να κάνει “dominate greek politics for the next twenty years” που είπε και η Μαυρούδη. Για την ακρίβεια μου έκανε λίγο εντύπωση το συγκεκριμένο κομμάτι της ομιλίας του. Ακόμα και από τον Πάγκαλο, δεν περίμενα κάτι τόσο κοντά στον κυνισμό για τον Ανδρέα. Φαίνεται τα χρόνια περνάνε, τα ταμπού πέφτουν.
Ωραία να βλέπεις τα πράγματα εκ του ασφαλούς και για το δικό σου συμφέρον πάντα. Ως παράδειγμα; Με τον ίδιο τρόπο που οι Αμερικάνοι λένε στους Κυπριους να ξεχάσουν την εισβολή, τους αγνοούμενους, τη λεηλασία περιουσιών, θα σας πουν οι φίλοι Αμερικάνοι πως τα Σκόπια θα λέγονται Μακεδονία. Πονάει; Απλά για να σας φέρω λίγο στη θέση των κυπρίων που βρίσκονται τωρα.
Και δεν είναι καθόλου εύκολο από την άλλη για να προλάβω όσους έχουν αντίθετη άποψη, να γκρεμίσεις αυτό που έχτισαν οι κύπριοι. Τη δημοκρατία, που παλεύουν γι αυτήν αιώνες τώρα, και δη μετά το 74 που κατάφεραν να ζήσουν ελεύθεροι… Βόλεμα; Ας είναι! Ετσι ανάσαναν μετά από σκληρούς αγώνες….
Είναι πολύπλοκο το θέμα της λύσης. Ουσιαστικά ποτέ δεν κατάφεραν να ζήσουν ειρηνικά με τους τουρκοκύπριους και ξέρουν τι τους περιμένει. Ξέρουν πως ένα νέο σχέδιο θα είναι εις βάρος τους γιατί τα χρόνια περνάνε, οι τουρκοκύπριοι (ποιοι τουρκοκύπριοι; αυτοί που έφυγαν από το 63;;; -άλλο μεγάλο κεφάλαιο) κερδίζουν έδαφος. Ας μην λέμε ότι μας κατέβει στο κεφάλι…
Η Ελλάδα κοιτάει το δικό της συμφέρον και όχι της Κύπρου γιατί έμαθε να πιέζετε και να υποκλίνετε στους άλλους… Και είναι εμπόδιο γι αυτήν η Κύπρος στα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Μάλλον μόνο λόγω κύρους…
Ρωτήστε τους νέους τί ξέρουν για την Κύπρο; τι γλώσσα μιλάνε; ποιο είναι το θρήσκευμά τους; αν ζούνε μαζί με τους Τούρκους; Είναι μόνο μερικές από τις ερωτήσεις προς τους κυπρίους που μπαίνουν στα πανεπιστήμια της Ελλάδος…
Κι έτσι οι Κύπριοι γνωρίζουν την Ελλάδα… Την πραγματική Ελλάδα…
Για τις ερωτήσεις για βίζα πήγαινε εδώ. Κοίτα το νούμερο 38.
Πολύ καλό ποστ. Ακόμα το διαβάζω.
@Αναφανδόν — Εκ του ασφαλούς, για το δικό σου συμφέρον, και μη ξεχνάμε ρεαλιστικά.
Τα ‘Σκόπια’ τα λέμε Σκόπια μόνον εμείς. Όλος ο κόσμος Μακεδονία τα λέει, και εδώ και πολλά, πολλά χρόνια. Οπότε όχι, δεν πονάει. Πονάνε τα πολιτικά λάθη, και ο γενικά ανοργάνωτος τρόπος που αντιμετοπίσαμε το θέμα. Και το καλύτερο που έχουμε να πετύχουμε τώρα, είναι να συνειδητοποιήσουμε πως χάσαμε το παιχνίδι της FYROM (που και αυτό όνομα είναι; χάλι μαύρο είναι, και πάλι Μακεδονία λέει), και πως το καλύτερο που μπορούμε να πετύχουμε είναι κάτι σε Σλαβομακεδονία ή Βόρεια Μακεδονία. Και όσο μιλάμε για το ζήτημα, μη ξεχνάμε πως οι γείτονες μας δεν είναι οι μόνοι που έχουν σφαιτεριστεί έναν αρχαίο πολιτισμό, με τον οποίο δεν είχαν την πιο κοντινή σχέση, ούτε γενεττικά, ούτε ως κουλτούρα.
Δε λέω πως τα πράγματα είναι εύκολα για τους Κυπρίους. Ίσα ίσα που αναγνωρίζω πως είναι πολύ δύσκολη απόφαση, και δεν πρόκειται να ληφθεί χωρίς καλό και ουσιαστικό διάλογο σ’ όλη την κοινωνία. Το πρόβλημα είναι πως διάφορα ζητήματα δε γίνεται να θιχθούν δίχως κατηγορίες προδοσίας κτλ. Ουσιαστικά όποιος πάει ν’ αρχίσει το διάλογο, διαπράττει πολιτική αυτοκτονία. Η λύση δεν είναι προφανής.
Τα θέματα πιστεύω είναι δύο. Το πρώτο είναι αν θέλουμε λύση, ή αν προτιμάμε την διχοτόμηση. Οι Ελληνοκύπριοι δεν έχουν δείξει να έχουν την οριμότητα να μπορέσουν να απαντήσουν αυτήν την πρώτη ερώτηση.
Η δεύτερη ερώτηση είναι, έστω ότι θέλουμε λύση, τι είναι το καλύτερο που ρεαλιστικά μπορούμε να πετύχουμε; Οι Τούρκοι δε θα εξαφανιστούν, δεν πρόκειται να μείνει μόνο μια μικρή μερίδα Τουρκοκυπρίων, χωρίς ιδιαίτερα δικαιώματα εκτός από κανονική ψήφο, την οποία συνεπώς θα μπορούμε να αγνοήσουμε. (Γιατί κάτι τέτοιο μου φαίνεται πως ελπίζουν ή επιθυμούν οι περισσότεροι Κύπριοι όταν μιλάνε για δημοκρατία και ισότητα.)
Αν η απάντηση στην δεύτερη ερώτηση (απαντημένη με ψυχρή λογική και όχι συναισθηματισμούς, γιατί οι συναισθηματισμοί δεν οδηγούν πουθενά) είναι πως το σχέδιο Ανάν είναι πολύ κοντά σε ό,τι καλύτερο μπορούμε να ελπίζουμε να πετύχουμε, τότε πρέπει να απαντήσουμε την πρώτη ερώτηση.
Θέλουμε λύση ή όχι, δεδομένης της απάντησης στην δεύτερη ερώτηση; Προσωπικά πιστεύω πως όχι — το κόστος (σε χρήμα) είναι πολύ μεγάλο, ο κίνδυνος στη δημοκρατία και την ασφάλεια είναι προφανής και υπαρκτός αντιστοίχως, και τα πλεονεκτήματα δεν είναι τόσο προφανή. Αλλά τότε πρέπει να έχουμε και το θάρρος να το συνειδητοποιήσουμε — οδηγούμαστε στη διχοτόμηση.
Δε λέω πως οι Ελληνοκύπριοι δεν αξίζουν να ανασάνουν και να απολαύσουν ό,τι έχουν χτίσει. Ας το κάνουν. Αλλά ας κόψουν και τις ιδεαλιστικές ουτοπίες περί μαγικών λύσεων του προβλήματος, και ας δούνε τι μπορούν να κάνουν στον πραγματικό κόσμο. Γιατί απ’ όλους τους υποστηρικτές του όχι δεν ακούστηκε ούτε η απαγορευμένη λέξη από Δ, ούτε κάποιο σχέδιο που πραγματικά θα τους ικανοποιούσε και φαντάζει εφικτό.
@cyrusgeo — Ωραίος. Μεταξύ των άλλων:
Η Κύπρος κλήθηκε, με το σχέδιο Ανάν, να αποφασίσει ακριβώς τι θέλει να κάνει, όπως ακριβώς παραφράζεις και τον Πάγκαλο. Δεν νομίζω οτι ο τελευταίος βλέπει τα πράγματα μόνο από την ελληνική πολιτική σκοπιά όταν λέει οτι το σχέδιο ήταν το καλύτερο δυνατόν. Εννοεί, απ’ότι κατάλαβα, οτι θα ήταν καλύτερο για την Ελλάδα και για την Κύπρο.
Εξηγούμαι: δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου χώρος στο σχέδιο Ανάν (5) για παραχωρήσεις υπέρ των Ελληνοκυπρίων. Ίσως να πάρουν λίγα περισσότερα εδάφη, και λίγο μεγαλύτερη μείωση του αριθμού των εποίκων σε μελλοντικό σχέδιο. Πέρα από αυτά, οι Τουρκοκύπριοι δεν πρόκειται ποτέ να δεχτούν κατανομή της ψήφου διαφορετική από το 50-50 του σχεδίου Ανάν (όσο άδικο και αν είναι αυτό), ούτε αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων στο εγγύς μέλλον.
Κατά συνέπεια, αν παραφράζεις σωστά τον Πάγκαλο, δεν υπάρχει χώρος να μην συμφωνήσει κανείς μαζί του: είτε η Κύπρος αποδέχεται κάποιο καθεστώς διχοτόμησης, είτε κάνει τις απαιτούμενες υποχωρήσεις και αποδέχεται μια παραλλαγή του Ανάν 5 (ενδεχομένως με εγγυήσεις ασφαλείας από το Συμβούλιο Ασφαλείας).
- Αναφανδόν: κανείς δεν είπε οτι η λύση του Κυπριακού είναι απλή ή μη-πολύπλοκη. Αλλά δεν νομίζω οτι ο λαός της Κύπρου έχει αντιληφθεί κάτι τέτοιο, ενόσω περιμένει επιστροφή σε μία παραλλαγή πάνω στη συμφωνία Ζυρίχης-Λονδίνου. Η συμφωνία του 1959 είναι πλέον εκτός τραπεζιού, και οι ελληνοκύπριοι πρέπει να βρούν άλλη (πολύ πιο δυσμενή) βάση συμβιβασμού αν θέλουν λύση.
λοιπον λοιπον, για τον Αντρεα ενας Γερμανος καθηγητης μου που ηταν στο Μπερκλεϋ την ιδια εποχη μου εχει πει τα ιδια, οτι ηταν καλος διοικητης του τμηματος. Βεβαια ο ιδιος καθηγητης απορει τρομερα με την ξεφτιλα της σημερινης Ελλαδας.
Για την βιζα: ναι ειναι φανερο οτι ο Παγκαλος σπουδασε στην Γαλλια και οχι στις ΗΠΑ. αν τον ειχαν δεχτει οι αμερικανοι θα ειχαν γλιτωσει εναν παμφλεταριο ακομα (η οικονομικη σκεψη του Παγκαλου πασχει φανερα).
Για τις διαφορες με Τουρκια: φιλοι μου που ασχολουνται με το διεθνες δικαιο (και εχουν δουλεψει με την ελληνικη αποστολη στον ΟΗΕ) λενε οτι δεν εχουμε μονο να κερδισουμε, εχουμε και να χασουμε λιγα αν παμε στην Χαγη… το πιο απλο ειναι το θεμα του εναεριου χωρου που ειναι διεθνης πρωτοτυπια να εχουμε εναεριο χωρο μεγαλυτερο απο τον θαλασσιο. φυσικα κανεις στον κοσμο δεν συμφωνει να επεκτεινουμε τα χωρικα μας υδατα γιατι τοτε το Αιγαιο θα ειναι ελληνικη λιμνη (σημερα δεν ειναι, υπαρχουν διεθνεις διαδρομοι).
Για το Αναν: καλα το λες οτι οι Κυπριοι πρεπει να αποφασισουν τι θελουν. Αν θελουν Ενωση θα γινει καπως ετσι, μπορουν να ξεχασουν την πιθανοτητα να γυρισουν στα προ του 1974, που ηταν αφεντικα και οι Τουρκοι απο κατω.
Να σημειωσω την προστυχη συμπεριφορα του Παπαδοπουλου, που οταν τον ρωτουσαν τι βελτιωσεις θελει στον Σχεδιο δεν απαντησε τι-πο-τα ωστε να το απορριψουν οι Κυπριοι πιο ευκολα!!
Κατα τα αλλα σε βλεπω να συμπαθεις πολυ εναν ανθρωπο που για μενα ηταν ισως ο χειροτερος ΥΠΕΞ των τελευταιων χρονων (μα ποσο απαραδεκτος ειναι κανεις για να πει την Γερμανια που μας ταϊζει, γιγαντα με μυαλο νανου!!!!??!)
Πολύ καλή η παρουσίασή σου. Είμαι Κύπριος, ψήφισα ΝΑΙ στο δημοψήφισμα και θα ήθελα να σχολιάσω ορισμένα πράγματα.
Πρώτο να μου επιτρέψεις να πω ότι ο Πάγκαλος, πιστεύω, υποχρεώθηκε να πει ΝΑΙ στο δημοψίφισμα. Γνώριζε πολύ καλά ότι δε θα περνούσε και ήθελε να παραμείνει κοντα στην ηγεσία του κόμματος. Σε αντίθεση με τον Πάγκαλο τόσο ο Σημίτης όσο και Γ. Παπανδρέου όχι μόνο υποστήριξαν το ΝΑΙ αλλά το πίστεψαν επίσης. Να μπου επιτρέψεις εδώ την εξής παρατήρηση. Η πολιτική προσέγγιση του Σημίτη και του Παπανδρέου είναι εντελώς διαφορετική από αυτή του Παγκαλου. Αυτό φάνηκε όχι μόνο με την υπόθεση Οτσαλάν αλλά και με την υπόθεση των S300.
Σε ότι αφορά στο σχέδιο Αναν αυτό φυσικά δεν είναι η ιδανικότερη λύση για τη λύση του προβλήματος, πιστεύω ωστόσο ότι η φιλοσοφία του είναι η μόνη ικανή να γένει αποδεχτή απο την Τουρκία ( αλλά και τη συντριπτική πλειοψηφία των ΤΚ - που δεν έφυγαν φυσικά το 63 αλλά άρχισαν να εγκαταλείπουν μαζικά την Κύπρο τη δεκαετά του ΄80. Σήμερα δεν φεύγουν τόσο οι ΤΚ αλλά η κοινότητα απειλείται με πολιτισμικό σοκ απο την παρουσία των εποίκων. Ταυτόχρονα προσωπικά πιστεύω, αν και ΕΚ, ότι η φιλοσοφία του σχεδίου Αναν είναι η μόνη ικανή να επιτρέψει σε μια επανενωμένη Κύπρο τη διατήρηση του ΤΚ στοιχείου στο νησί.
Το πρόβλημα της Κύπρου δεν είναι μόνο πρόβλημα εισαχθέν απο την Τουρκία, τους Αγγλοαμερικάνους και ούτω καθεξής. Είνια και πρόβλημα που πηγάζει μέσα από τη κοινωνική ψυχολογία των ίδων των ΕΚ. Στη δεκαετία του 60 (για να αρχίσω από εδώ και πέρα) αυτοί που επεδίωξαν την ανατροπή της Ζυρίχης δεν ήταν οι Τούρκοι ( ή καλύτερα δεν ήταν μόνο οι Τούρκοι). Ολόκληρη η ΕΚ ηγεσία με επικεφαλής το Μακάριο οραματιζόταν και πάλευε για την ένωση. Το θεωρούσαν λύση εφικτή αλλά και δίκαιη ( για αυτούς η Κύπρος ήταν ελληνική) Δυστυχώς για αυτούς αλλά ειδικότερα για την Κύπρο και ολόκληρο το λαό της δεν υπολόγισαν σωστά τις δυνάμεις τους και σεν εκτίμησαν σωστά το διεθνές περιβάλλον. Οδήγησαν τα πράγματα σε ένα δίλημμα παρόμοιο με το σημερινό : Διπλή ένωση και διχοτόμηση ή δεσμευμένη ανεξαρτησία ( 64 Σχέδιο Ατσετσον). Ανάμεσα στα δύο ( αυτές και μόνο αυτές ήταν οι δυνατές λύσεις προτίμησαν να συνεχίσουν το μακροχρόνια αγώνα ώστε να επιτύχουν την ‘ανόθευτη ένωση’. Μετα τα γεγονότα του 67 υποχρεώνονται να δηλώσουν ότι αναζητούν το εφικτό ( ανεξαρτησία) αν και δε συμβαδίζει με το ευκταίο ( ένωση). Και πάλι όμως φάνηκαν άπληστοι ( Δες Κληρίδη, Η Κατάθεσή μου Τομος ΙΙ). Στο πλαίσιο των εννδοκυπριακών συνομιλίων και από θέση ισχύος αντί να προσπαθήσουν να βρουν ένα συμβιβασμό έντιμο για την ΤΚ πλευρά επεδίωξαν την ταπείνωση και τον εξευτελισμό της ( Δες στο site toy N Δήμου την εμπειρία του από την επίσκεψη του στην Κύπρο το 1971. )
Δε λέω ότι την ευθύνη την φέρει μονο η ΕΚ πλευρά. Λέω ότι η ΕΚ δεν επέδειξε την απαιτούμενη υπό τις περιστάσεις μεγαλοψυχία και σωφροσύνη.
Δύο ακόμη μικρά σημεία
Πρώτον ΕΚ και ΤΚ ζούσαν μαζί πριν το 1963. Τουλάχιστον στο επίπεδο της καθημερινότητας η συνεργασία και η αλληλεξέρτηση ήταν σε πολύ ψηλό επίπεφο.
Το σχέδιο Αναν παρά τις αδυναμίες του - και είχε πολλές το άτιμο- θα μπορούσε να συμβάλει στην επανένωση του τόπου και του λοαύ εάν και εφόσον οι ηγεσίες έδειχναν διάθεση για συμβιβασμό και ήταν έτοιμες να περάσουν μέσα από πολιτικές και προγράμματα στα μέλη και των δύο κοινοτήτων. Μέχρι το 2004 υπήρχε η κρίσιμη μάζα στην ΤΚ κοινότητα που ήταν έτοιμη για αυτή τη δύσκολη πορεία. Στην ΕΚ κανένας πρόεδρος και καμιά κυβέρνηση δε φρόντισε να καλλίεργήσει τους ανθρώπους αυτή την ετοιμότβτα.Για χρόνια μεγαλώνουμε τα παιδιά μας να μισούν τους Τούρκους, γι αχρόνια οι ΤΚ ήταν εντελώς ‘αόρατο’ εως και ανύπαρκτοι ( μέχρι που τους ανακαλύψαμε το 2003 για να αρχίσουμε να κλαίμε για την ιατροφαρμακευτική περίθλαμψη που τους παρέχουμε δωρεάν), για χρόνια μεγαλώνουμε με σύνθημα “όλοι οι πρόσφυγες στα σπίτια τους” ‘δίκαιη λύση’ κτλ.
Ευχαριστώ για τη φιλοξενία
Πολύ καλό site για το θέμα της Κύπρου: http://www.cyprus-conflict.net/